فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه تهران و مدیر گروه ارتباطات دانشکده علوم اجتماعی

2 zshahram348@gmail.com

چکیده

قاراچوخا رمانی به زبان ترکی است که توسط یک زبانشناس به نگارش درآمده و در مدت کوتاهی مورد توجه جامعه ترک زبان قرار گرفته است. درون‌مایه چندگانه این داستان و حس نوستالژیکی که در خوانندگان ترک آذربایجانی بر می‌‌انگیزد، بسیار جالب توجه است. این مقاله در پی آن است که به فهم دریافت و تفسیر مخاطبان ترک‌زبان از رمان قاراچوخا بپردازد. در این تحقیق چگونگی کاربست تجربه زیسته خوانندگان در برساخت عناصر رمان مورد توجه قرار گرفته و نقش اجتماع تفسیری در دریافت متن و تولید معنا تحلیل شده است. برای فهم دریافت خوانندگان ترک‌ زبان و نحوه اثرگذاری اجتماع تفسیری بر نحوه قرائت آنان از روش/ تکنیک گروه کانونی استفاده شده است. به این منظور با سه گروه افراد ترک آذربایجانی از طبقه‌های مختلف افراد دانشگاهی، غیردانشگاهی و تحصیل‌کرده‌هایی که کتاب‌خوان و رمان‌خوان حرفه‌ای نبودند و هیچگونه فعالیت مدنی نداشتند و تحصیل‌کرده‌های دانشگاهی که کتاب‌خوان حرفه‌ای بودند و فعالیت مدنی نیز داشتند، سه جلسه گروه کانونی برگزار شده و دیدگاه‌های آنان پس از مقوله‌بندی، تحلیل شده است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که قرائت فعالیتی است اجتماعی که از تاریخ و زمینه اجتماعی محیط پیرامون و نیز از پس‌زمینه اجتماعی خواننده تأثیر می‌پذیرد و هر خواننده‌ای به هنگام قرائت متن از پیشینه اجتماعی، نگرش‌ها و باورهایش به عنوان منبع استفاده می‌کند.  

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Reading of Qarachuxa Novel and interpretative community of Azarbaijani Turks

نویسندگان [English]

  • Masoud Kowsari 1
  • Shahram Zamani Sabzi 2

چکیده [English]

Qarachuxa is a Turkish Novel written by a linguist. This novel has been highly appreciated by the community of Turkish speakers. Multiple themes of this novel and the nostalgic feeling it arouses in Azarbaijani Turkish readers are very interesting. This paper attempts to understand the Qarachuxa by Turkish-speaking readers. This study has shed the light on the way lived experiences of audiences of novel is used to construct the elements of novel and the role of interpretation community in reception of text and construction of meaning has also been subject to analysis. With respect to method /technique, focused group is deployed to comprehend the reception of Turkish-speaking readers and the way interpretative community affects their reading manner. Three focused group discussions has been carried out amongst three groups of audiences from different social classes and strata: academic, non-academic and educated people who were not professional readers and novel audiences and had no civil activities and academic educated people who were professional readers and also had civil activities. Then their views were categorizes and analyzed. The findings indicate that reading is a social activity which is affected by history, social context of surrounding milieu, and social background of the reader and also every reader uses his/her social background, attitudes, and beliefs as a source when reading texts.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Turkish Language
  • Turkish Literature
  • folklore
  • Mythology
  • culture
  • Surgun (migration)
  • Qarachuxa
  • reception
  • reading

 

-         احمدی، بابک (1378) ساختار و تأویل متن، تهران: نشر مرکز.

-         استرینانی، دومینیک (1380) نظریه‌های فرهنگ عامه، ترجمه ثریا پاک‌نظر، تهران: انتشارات گام نو.

-         استوری، جان (1383) «جهانی شدن و فرهنگ عامه»، ترجمه حسین پاینده، ارغنون، شمارة 24.

-         استوری، جان(1385) مطالعات فرهنگی درباره‌ی فرهنگ عامه، ترجمه حسین پاینده، تهران: نشر آگه.

-         اکو، امبرتو (1382)«تفسیر فیلم­های دنباله‌دار»، ترجمه شهریار وقفی‌پور، ارغنون، شماره 23.

-         آزاد ارمکی، تقی، زمانی سبزی، شهرام (1390) «بازنمایی جامعه پیش و پس از انقلاب با تکیه بر دو رمان رازهای سرزمین من و آزاده خانم و نویسنده‌اش اثر رضا براهنی»، فصلنامه پژوهش زبان و ادبیات فارسی، شماره 20.

-         آلن، گراهام (1380) بینامتنیت، ترجمه پیام یزدانجو، تهران: نشر مرکز.

-         برتون، رولان (1380) قوم شناسی سیاسی، ترجمه ناصر فکوهی، تهران: نشر نی.

-         پین، مایکل (1382) بارت فوکو آلتوسر، ترجمه پیام یزدانجو، تهران: نشر مرکز.

-         سلدن، رامان، ویدسون، پیتر (1384) راهنمای نظریة ادبی معاصر، ترجمه عباس مخبر، تهران: طرح نو.

-         فیسک، جان (1381) «فرهنگ و ایدئولوژی»، ترجمه مژگان برومند، ارغنون، شمارة 20.

-         کوثری، مسعود (1388) «سریا‌ل‌های دینی: تعامل پیام دینی و زندگی روزمره»، مجموعه مقالات دومین هم‌اندیشی سراسری رسانه تلویزیون و سکولاریسم، انتشارات مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما.

-         کوندرا، میلان (1368) هنر رمان، ترجمه پرویز همایون‌پور، تهران: نشر گفتار.

-         لوکاچ، جورج (1381) نظریة رمان، ترجمه حسن مرتضوی، تهران: نشر قصه.

-         ---------- (1388) رمان تاریخی، ترجمه شاپور بهیان، تهران: اختران.

-         مرشدی‌زاد، علی، (1380) روشنفکران آذری و هویت ملی و قومی، تهران: نشر مرکز.

-         منظوری، ناصر (1385) قاراچوخا، تهران: اندیشه‌ نو.

-         ----------- (1392) آواوا، تهران: مؤلف.

-         میلر، دیوید (1383) ملیت، ترجمه داود عزایاق زندی، تهران: انتشارات تمدن ایرانی.

-         وینداهال، سون، سیگنایزر، بنو، اولسون، جین (1376) کاربرد نظریه‌های ارتباطی، ترجمه علیرضا دهقان، مرکز مطالعات و پژوهش‌های رسانه‌ها.

-         هال، استوارت (1382) رمزگذاری و رمزگشایی گفتمان تلویزیونی، مطالعات فرهنگی (مجموعه مقالات)، ترجمه نیما ملک محمدی و شهریار وقفی‌پور، انتشارات تلخون.

-          Ang, I. (1991) Watching Television, London: Routledge.

-          Fish, S. (1980) Is there a Text in this Class? The Authority of Interpretative Communities, Cambridge, MA: Harvard University Press.

-          Gadamer, H.-G. (1997) Truth and Method, London: Sheed and Ward.

-          Storey, J. (2003) Inventing Popular Culture, Malden, MA: Blackwell.