تحلیل نشانه - اسطوره شناختی عکس و سرخط روزنامه های ایران انتخابات ریاست جمهوری سال 1392

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری ارتباطات.

چکیده

موضوع این مطالعه، اسطوره‌شناسی عکس و سرخط اصلی روزنامه‌های سراسری کشور پس از اعلام نتیجه‌ی انتخابات ریاست جمهوری سال 1392 است. رویکرد نظری پژوهش، نظریه‌ی نشانه- اسطوره‌شناختی دو مرحله‌ای بارت است. روش نمونه‌گیری، کل‌شماری تمام روزنامه‌های سراسری است که در روز اعلام نتیجه‌ی انتخابات انتشار یافته‌اند. حجم نمونه‌، 39 عکس و تیتر روزنامه است. روش تحلیل اطلاعات در سطح نشانه‌شناسانه‌ی پنج رمزگان تحلیل نشانه‌شناختی بارت و در سطح اسطوره‌شناسانه‌ی بازتعریف این رمزگان‌ها در مطالعه‌ی موریارتی و دیگران است. تحلیل اسطوره‌شناختی تبیین می‌کندکه :1- ملت ایران، در فرهنگ زبانی دال حاضرند، اما همین ملت در دال‌های تصویری یا فرهنگ تصویری از اساس دال غایب هستند. 2- عکس روحانی نماد مردم یا همان ملت بزرگی است که دال اصلی زبانی در سرخط روزنامه‌های اصولگراست، اما در سازه‌های تصویری متناظر، این دال غایب است؛ روحانی خود دال جایگزین ملت است. 3- مدلول ملت ایران، دال تهی دارد: این دال، تصویر دیگری یا همان بزرگان است. 4- زنان ایرانی در تمام این تصویرها و متن‌ها دال غایب هستند. 5- دلالت اسطوره‌شناختی تبیین می‌کند که مردم یا ملت در زبان رسانه‌ای روزنامه‌های ایرانِ امروز، همان مردان هستند.

کلیدواژه‌ها


 

-   اباذری، یوسف (1380) «رولان بارت و اسطوره و مطالعات فرهنگی»، فصلنامه‌ی ‌ارغنون، انتشار در پورتال پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، شماره 18‌، از ص 137 تا ص 157.

-   بارت، رولان (1380) «اسطوره در زمان حاضر»، ترجمه‌ی یوسف اباذری، فصلنامه‌ی ارغنون،انتشار در پورتال پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، شماره 18، از ص 85 تا ص 135.

-     چندلر، دانیل (1387) مبانی نشانه‌شناسی، ترجمه‌ی مهدی پارسا، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی.

-     حقیقی، مانی (1384) سرگشتگی نشانه‌ها، ترجمه‌ی بابک احمدی (و) دیگران، تهران: نشر مرکز، چاپ سوم.

-     راودراد، اعظم (1382) نظریه‌های جامعه‌شناسی هنر و ادبیات، انتشارات دانشگاه تهران.

-    راودراد، اعظم (1391) جامعه‌شناسی سینما و سینمای ایران، انتشارات دانشگاه تهران.

-   سلطانی، سیدعلی اصغر (و) میرانی، گودرز (1388) «نظام‌های نشانه‌ای دلالت‌گر در صفحه‌ی اول روزنامه‌ها»، فصلنامه‌ی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، شماره 15، سال پنجم.

-   سید علوی، سید مسعود (و) فرقانی، محمدمهدی (1386) «کالبدشکافی تیتر یک خبر در مطبوعات: بررسی و گزارشی از تیتر مطبوعات در بدرقه‌ی وزیر رفاه»، فصلنامه‌ی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، سال سوم، شماره 8.

-     فرهنگی‌پور، سهیلا (1389) «مروری بر آثار منتشرشده در تحلیل نشانه‌شناسانه متون ادب فارسی»، کتاب ماه ادبیات، شماره 41 (پیاپی 100).

-    Barthes, Roland, (1957),Les Mythologies, Publication Seuils, PDF

-    Barthes, Roland, (1957), /Z, Publication Seuils, PDF.

-    Bignell, J. (1997): Media Semiotics: An Introduction. Manchester: Manchester Press.

-    Carter, Paul, (2000),A Semiotic Analysis of Newspaper Front-Page Photographs

-    Chandler, Daniel (1994): Semiotics for Beginners. [WWW document] URL http://www.aber.ac.uk/media/Documents/S4B/

-    Dillon, George L., (July 1999),Art and the Semiotics of Images: Three Questions About Visual Meaning, University of Washington

-    Gambles, Helen (1998): A semiotic Analysis of a Newspaper Story. [WWW document] URL http://www.aber.ac.uk/media/Students/hlg9501.html

-    Howells, Richard, 2003, Visual Culture, Polity

-    Ken, Smith, Moriarty, Sandra, Barbatsis, Gretchen, Kenney, Keith, Edited by (2005), Handbook of visual communication: theory, methods & media, part VI,

-    Lawrence Erlbaum associates, publishers Mahwah, New Jersey, London: Chapter 15 “visual semiotics theory” Sandra Moriarty & Chapter16 an Intended-Perceived Study Using Visual Semiotics Sandra Moriarty; University of Colorado, Shay Sayr University of Wyoming, Keith Kenney University of South Carolina

-    Mirzoeff, Nicholas, 2000, An Introduction to Visual Culture, Routledge

-    Rock, P (1981): ‘News as Eternal Recurrence’ in S. Cohen & J.Young (eds) (1981): The Manufacture of News: Social Problems, Deviance and the Mass Media. London: Constable

-    www.banque-pdf.fr/fr_s-z-barthes.html

-    http://www.iranvij.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D

-    http://ir.khabarfarsi.com/ext/5605043

-    http://ir.khabarfarsi.com/ext/5605575 & http://ir.khabarfarsi.com/n/5609831

-    http://anaj.ir/news/pages/39274

-    http://www.maghrebonline.ir/

-    http://www.mashreghnews.ir/fa/news/214016/

-    http://www.mashreghnews.ir/files/fa/news_albums/214016/3209/resized/resized_322029_745.jpg

-    http://www.seyyedan.com/files/homepage/roznama.htm

-    http://zohur.net/%D8%B9%DA%A9%D8%B3