نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جامعه‌شناسی محیط زیست، دانشگاه مازندران

2 دانشجوی دکترای جامعه شناسی دانشگاه تبریز.

چکیده

مقاله‌ی حاضر رابطه‌ی بین ارزش‌ها و نگرش‌های زیست‌محیطی را مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار داده است. برای بررسی تجربی رابطه‌ی میان دو متغیر، از روش پیمایش استفاده شده است. با توجه به ادبیات موضوع، متغیر ارزش زیست‌محیطی بر پایه‌ی مقیاس کایزر و همکاران و متغیر نگرش نوین زیست‌محیطی بر پایه‌ی مقیاس پارادایم جدید دانلپ و وان لایر مورد سنجش قرار گرفته‌اند. محدوده‌ی جغرافیایی تحقیق حاضر را شهر ارومیه تشکیل می‌دهد که با توجه به گستره‌ی جغرافیایی، از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای برای انتخاب نمونه‌ها استفاده گردید. داده‌های تحقیق با استفاده از پرسش‌نامه و از 383 نفر از ساکنان شهری جمع‌آوری شدند. نتایج تحقیق نشان داد اول اینکه سطح ارزش زیست‌محیطی و نیز سطح نگرش زیست‌محیطی در بین افراد مورد بررسی بالاست، دوم اینکه رابطه‌ی مثبت و معناداری بین ارزش زیست‌محیطی افراد و نگرش نوین زیست‌محیطی آن‌ها وجود دارد. در ادامه‌ی مقاله، دلایل احتمالی بروز این نتیجه مورد بحث قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها

 

-        آزاد ارمکی، تقی (و) ظهیری‌نیا، مصطفی (1389) «بررسی سنخ‌های ارزشی و تغییرات فرهنگی در خانواده»،فصلنامه‌ی خانواده‌پژوهی، سال ششم، شماره 23.

-        اروین، آلن(1393) جامعه شناسی و محیط زیست, ترجمه صادق صالحی, انتشارات دانشگاه مازندران.

-        ساتن، فیلیپ(1392) در آمدی بر جامعه شناسی محیط زیست، ترجمه صادق صالحی، انتشارات سمت.

-        صالحی،صادق و کریم زاده، سارا(1390) «بررسی رابطه دانش زیست محیطی و رفتارهای زیست محیطی»، فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات، سال هفتم، شماره 24، 159-175.

-    صالحی،صادق و کریم زاده، سارا(1391) «تحلیلی بر رابطه‌ی بین نگرش نوین زیست‌محیطی و مصرف انریژ خانگی»، نشریه‌ی علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، سال نهم، شماره چهارم، تابستان 1391.

-    کریم‌زاده، سارا (1389) «بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر رفتارهای زیست‌محیطی (مصرف انرژی)»، پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد. دانشکده‌ی علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور، مرکز تهران.

-       لکلایتون، سوزان و مایرز، جین (1390) روان‌شناسی حفاظت از محیط زیست، ترجمه‌ی مجید صفاری‌نیا و حسن عبداله‌زاده، تهران: انتشارات ارجمند.

-      Dankelman,I. (2005( Women: Agent of Changes for theEnvironment. www.aaws07.org/english3/speech/5.2.IreneDankelman.pdf accessed on 07/05/2013.

-      Dunlap, R.E., J. Keith Grieneeks and Rokeach. M.(1983). Human Values and Pro- Environmental Behavior, Energy and Material Resources: attitudes, Values, and Pro-environmental Behavior, " Energy and Material Resources: Attitudes, Values, and Public Policy, ed. W.D. coon, Boulder,CO: Westview Press. 145-168.

-      Dunlap, R. E. and Van Liere, K. D. (1978) The New Environmental Paradigm: A Proposed Measuring Instrumental and Preliminary Results. Journal of Environmental Education, 9, pp. 10-19.

-      Dunlap, R. E. and Jones, R. E. (2002) Environmental Concern: Conceptual Measurement Issues. In Dunlap, R. E. and Michelson, W. (eds.) Handbook of Environmental Sociology. Westport, CT: Greenwood Press, pp. 482-525.

-      Ewert, A.,& Galloway,G(2006). Expressed Environmental Attitudes and actual Behavior: Exploring the Concept of Environmentally Desirable Responses. pp. 2-3.

-      Grunert, S. C.,and Juhl, H. J.(1995). Values, Environmental Attitudes and Buying of Organic Foods. Journal of Economic Psychology, 16, pp.39-62.

-      Hedlud, T. (2011) The Impact of Values, Environmental Concern, and Willingness to Accept Economic Sacrifices to Protect the Environment on Tourists Intentions to Buy Ecologically Sustainable Tourism Alternatives. Tourism and Hospitability Research 11(4), pp.278-288.

-      Kaiser, F.G., Wolfing, S. & Fuhrer, U. (1999) Environmental Attitude and Ecological Behavior. Journal of Environmental Psychology,Vol.19, pp.1-19.

-      Karp, D.G.(1996). Values and Their Effect on Pro-environmental Behavior. Environmental and Behavior 28, pp.111-133.

-      Kollmuss,A., Agyeman.J.(2002) Mind the Gap: Why People Act Environmentally and What are the Barriers to Pro-environmental Behavior? Journal of Environmental Education Research, Vol.8, No.3, pp .450-471.

-      Nordlund, A. M., and J. Gravill. 2003. Effects of Values, Problem Awareness, and Personal Norm on Willingness to Reduce Personal Car Use. Gournal of Environ. Psyychol. 23: 339-347.

-      Olsin, J.& zanna, M.(1993) Attitudes and attitude change. Annual Review of Psychology (44), pp. 117-154

-      Poortinga, W.,Steg. L., &Velk, Ch. (2002) Environmental Risk Concern and Preferences for Energy – Saving Measures, Environment and Behavior, 34 (4), pp. 455- 478.

-      Poortinga, W.,Steg. L., &Velk, Ch. (2004) Values, Environmental Concern, and Environmental Behavior: A Study into Household Energy Use. Journal of Environment and Behavior, 36.

-      Rokeach, M.(1973). The natural of Human Values. New York: free press.

-      Salehi, Sadegh.(2010). People and the Environment: A Study of Environmental Attitudes and Behavior in Iran, Lambert Academic Publishing.

-      Schultz, p. w. and Zelezny, L. (1999) Values and Pro-environmental Behavior: a Five-Country study. Cross-Cultural Psychology, 29, pp. 540-558.

-      Schultz, p. w. and Zelezny, L. (1999). Values as Predictors of Environmental Attitudes: Evidence for Consistency across 14 Countries. Journal of Environmental Psychology, 19, pp. 255-265.

-      Schultz, p. w. & Gouveia, v. v. et al. (2005). Values and their Relationship to Environmental Concern and Conservation Behavior. Journal of Cross-Cultural Psychology, 36, pp. 457.

-      Schwartz, S.H.(1994). Are There Universal Aspects of the Structure and Contents of Human Values? Journal of Social Issues, 50, pp.19-45.

-      Scott, D. and Willits, F. K. (1994) Environmental Attitudes and Behaviour A Pennsylvania Survey. Environment and Behavior, 26 (2), pp. 239-260.

-      Stern, P.C.(1992) Psychological Dimensions of Global Environmental Change. Annual Review of Psychology, 43, pp. 269-302.

-      Stern, P.C., Dietz, T., & Guangano, G. A.(1995) The New Ecological Paradigm in Social-psycho-logical Context. Environment and Behavior, 27, pp.723-743.

-      Stern, p. (2000) Toward a Coherent Theory of Environmentally Significant Behavior. Social Issues, 56(3), pp. 407-424.

-      Urien, B., &Kilbourn, W. (2011) Generativity and Self- Enhancement Values in Friendly Behavioral Intentions and Environmentally Responsible Consumption Behavior. Psychology & Marketing, Vol .28(1), pp.69-90.

برای مطالعه بیشتر رجوع شود به:

Maleki, A., karimzadeh, S. (2011) A survey of Relationship Between the Environmental Attitudes and Environmental knowledge and the Consumption Behavior Among Citizens of Urmia, Iran, International journal of social sciences and humanity studies, 3(1), 2011, 1309- 8063(Online).

-         Salehi, S. (2009) Environmental Attitudes and Behavior in Iran: A Study in the Northern Provinces Using the New Environmental Paradigm, PhD thesis, Leeds University, UK.