نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت‌علمی گروه علوم ارتباطات دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

چکیده

هدف این مقاله تحلیل ساختار و نظام ارتباطی مالزی و بررسی تأثیر آن در فرآیند توسعه‌ی این کشور، به ویژه پس از استقلال است. در واقع از آنجایی که مالزی همواره به عنوان یکی از الگوهای موفق توسعه در بین کشورهای درحال توسعه و مسلمان مطرح است، پرسش تحقیق این است که ساختار ارتباطات و نظام رسانه‌ای این کشور چه نقشی در فرآیند توسعه ایفا کرده است. برای پاسخگویی به این پرسش از روش تحقیق اسنادی نیز بررسی تحقیقات صورت گرفته در زمینه‌ی نقش ارتباطات در توسعه‌ی ملی کشور مالزی استفاده شده است. براساس نتایج تحقیق، وضعیت ارتباطات و نظام رسانه‌ای مالزی به پیروی از نیروها و گرایش‌های سیاسی و فرهنگی- اجتماعی این کشور از زاویه‌ی دو نوع نگاه قابل بررسی است.    1- نگاه رسمی (دولتی) مبنی‌بر ضرورت انطباق با شرایط بومی و داخلی برای توسعه و امنیت اجتماعی و 2- نگاه آلترناتیو (منتقد) مبنی‌بر ضرورت انطباق با استانداردهای جهانی مبتنی‌بر نظریه‌های آزادی و لیبرالیستی.بر اساس نگاه دولتی و رسمی، رسانه‌ها و فضای ارتباطی در مقیاسی فراتر بخشی از «گفتمان توسعه» بوده و بر این اساس رسانه‌ها و وسایل ارتباطی نه به اعتبار رکن چهارم دموکراسی، بلکه به اعتبار نقشی که می‌توانند در توسعه ایفا کنند، مورد توجه هستند.در مقابل، براساس نگاه آلترناتیو، رسانه‌ها و وسایل ارتباطی یکی از ارکان اصلی حکومت‌مداری بوده که باید به صورت مستقل (رکن چهارم) به رسمیت شناخته شده و از تقلیل آن به نقش ابزاری در راستای دستیابی به سایر اهداف، از جمله حفظ وضع موجود، اجتناب شود.از نظر تاریخی، رسانه‌ها و فضای ارتباطی مالزی همواره در کشاکش بین دو این گرایش قرار داشته و توازن یا عدم توازن بین دو گرایش بالا در مقاطع تاریخی مختلف، به ویژه پس از استقلال، تأثیر زیادی در چگونگی توسعه‌ی کمّی و کیفی رسانه‌های ارتباطی، سیاستگذاری و قانون‌گذاری ارتباطی و نیز نقشی که آن‌ها در توسعه‌ی این کشور ایفا کرده‌اند، داشته است.

کلیدواژه‌ها

 

- قنبری، عباس (1393) «رادیوی دانشگاهی: نگاهی به تجربه‌ی کشورهای در حال توسعه» مقاله‌ی ارائه‌شده به پنجمین اجلاس جهانی صدا، تهران: مرکز همایش‌های صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران.

-   Abdul Samad Ismail. (1989). Siri Kuliah, Jabatan Pengajian Media, Fakulti Sastera & Sains Sosial, University Malaya, Kuala Lumpur.

-   Atkins, W. (2002). The politics of Southeast Asia’s new media. London: Curzon Press.

-   Castells, M. (2000). The Information Age, Economy, Society and Culture, Volume 1. The Rise of the Network Society, London: Blackwell Publishing.

-   Chan, J. M. (2000). "No Culture is an Island". In Wang, G, Servaes, J & Goonasekara, A. (eds). The New Communications Landscape Demystifying Media Globalisation. Routledge: London and New York.

-   Constitution of Malaysia

-   Curran, James. 2000. "Rethinking Media and Democracy". In J. Curran and M.

-   Gurevitch (eds). Mass Media and Society, 120-154. London: Arnold.

-   Fritz, N. & Flaherty, M. (2003). "Unjust order: Malaysia’s Internal Security Act. Princeton Law and Public Affairs". Working Paper Series No.03-011. Available from http://ssrn.com/abstract_id=447802.

-   George, C. (2006). Contentious journalism and the internet: Towards democratic discourse in Malaysia and Singapore. Singapore: Singapore University Press.

-   Gomez, E.T. (2004). The state of Malaysia: Ethnicity, equity and reform. London: Routledge Curzon.

-   Hashim, M., H., 2006. " Freedom and Control of the Media in Malaysia". In Media andMuslim Society. 2006. (Ed.). Mohd. Yusof Hussain .IIUM Press, Malaysia.

-   Hamzah, A., 2009. "Malaysia’s Role in National Development: Media Policy and National Stabiliy". Malaysian Journal of Media Studies. Volume, Vol. 11, No. 1, 2009, Pages 49-58.

-   Khattab, U. (2006). "Non mediated images: Public culture and (state) television in ‌Malaysia". The International Communication Gazette. 68(4): 347-361.

-   Lee Kouk Tiung & Mohd Safar Hasim. (2009). "Media Framing of A Political Personality: A Case Study of A Malaysia Politician European". Journal of Social Science. Vol 9, No 3. 408-424.

-   Lent, J. A. (1978). "Malaysian mass media: Historical and contemporary perspectives". State University of New York at Buffalo. Special Studies Series.

-   Loh & B.T. Khoo. (2002). Democracy in Malaysia: Discourses and practices. (Eds.). Curzon Press.

-    Mahathir Mohamad. (2001). Islam and the Muslim Ummah, Kuala Lumpur: Pelanduk Publications.

-   McDaniel, D. (2002). Electronic tigers of Southeast Asia: The politics of media, technology, and national development. Iowa: Iowa State University Press.

-   Means, G. P. (1996). "Soft authoritarianism in Malaysia & Singapore", Journal of

 Democracy .Vol 7, No 4, October.

-   Means, G. P. (1991). Malaysian politics: The second generation. New York: Oxford.

-   Ming Kouk, Lim. (2013). "The State of Media Control". Kuala Lumpure. International Communication Association.Mustafa, K.A.(2002). "Defining democratic discourse: The mainstream press". In K.W. F.

-   Puah, P. (2006, Februay 16). "Zam you are not the editor of the Malaysian media".

 Retrieved February 16, 2006 from www.malaysiakini.com.my.

-   Print media: leash internet media too. (2006, July 27). Retrieved July 27, 2009 from: www.malaysiakini.com.my

-   Saleem Faruqui, S. & Ramanathan, S. (1998). Mass media laws and regulations in  Malaysia. Singapore: Asian Media Information and Communication Centre.

-   Siebert, F. S., T. Peterson & Schramm, W. (1956). Four Theories of the Press. Urbana, II: University of Illinois Press.

Syed Arabi Idid. (2005). Institute of public relations Malaysia: a historical perspective. Kuala Lumpur: International Islamic University Malaysia.

-   Wang, L. K., "Media and Democracy in Malaysia".The Public, 8(2), 67-88.

-   Wood, A.T. (2004). Asian democracy in world history. New York: Routlegde.

-   Yusof Hussain, M. (2006). Media and Muslim Society. (Ed.) Malaysia, IIUM Press.

-   Za'ba (Zainal Abidin bin Ahmad) (1941). "Malay Journalism in Malaya". In JMBRAS,XIX, 2, pp. 244-250.

-   Zaharom, N. & Mustafa, K.A. (1998). Ownership and control of the Malaysian media. Available from: http://www.wacc.org.uk/wacc/publications/media_development/archive/1998_4/ownership_and_control_of_the_malaysian_media.

Zaharom, N. & Mustafa, K.A. (2000). "Marketing to the masses in Malaysia: Commercial television, religion and nation-building". In French, D & Richards, M. (Eds). Television in contemporary Asia. New Delhi: Sage Publications