چکیده

براساس دیدگاه جامعه‌شناسان و روان‌شناسان، ظاهر تنها یک پدیده بیولوژیکی و روان‌شناختی نیست، بلکه امروزه به یک پدیده اجتماعی تبدیل شده است و ارزشیابی افراد از ظاهرشان، تحت تأثیر ایده‌آل‌های موجود در جامعه، قرار می‌گیرد. با ‌توجّه به اهمیت ظاهر و پیامدهای ناشی از نارضایتی از آن، مقاله حاضر با هدف بررسی رابطه بین متغیرهای عزت بدنی و اضطراب فیزیک اجتماعی با ارزشیابی بدنی به روش پیمایشی انجام شده است. حجم نمونه تحقیق 316 نفر از زنان بالاتر از 15 ساله ساکن مناطق هشت‌گانه شهر تبریز بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای و تصادفی ساده انتخاب شدند. چارچوب نظری تحقیق از نظریه اضطراب فیزیک اجتماعی و نظریه عزت بدنی شکل گرفته است. نتایج حاصل از آماره‌های توصیفی و استنباطی نشان می‌دهد که:
الف. میانگین ارزشیابی بدنی در بین پاسخگویان بالاتر از متوسط بوده است؛ ب. بین اضطراب فیزیک اجتماعی و ارزشیابی بدنی رابطه معنادار و معکوسی وجود دارد؛ ج. بین عزت بدنی و تمامی خرده مقیاس‌های آن (نیرومندی، جذابیت چهره، جذابیت فیزیکی، جذابیت جنسی و مقیاس وزن) با ارزشیابی بدنی رابطه مستقیم و معنادار مشاهده شد؛ د. 22 درصد تغییرات مرتبط با متغیر «اضطراب فیزیک اجتماعی» توسط متغیّرهای عزت بدنی و خرده مقیاس‌های آن تبیین شده است؛ ح. 41 درصد تغییرات مرتبط با متغیّر وابسته اصلی (ارزشیابی بدنی)، توسط متغیّرهای مستقل (مقیاس وزن، نیرومندی، جذابیت چهره، جذابیت فیزیکی، جذابیت جنسی و اضطراب اجتماعی) تبیین شده است؛ خ. نتایج حاصله با در نظر گرفتن اثرات مستقیم، غیرمستقیم و کل متغیّرهای مستقل بر متغیّر وابسته نشان می‌دهد که متغیر ارزشیابی بدنی، به ترتیب از متغیرهای مقیاس وزن و جذابیت فیزیکی بیشترین تأثیر را پذیرفته است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Studying the role of body esteem and social physical anxiety on women’s body evaluation culture in Tabriz

چکیده [English]

Based on sociologists and psychologists point of view , physical appearance is not only a psychological and biological phenomenon, but also it is considered as a social phenomenon. People’s evaluation from their appearance is affected by present ideals in society. According to physical appearance importance and consequences of dissatisfaction from that. in this paper we aim to study the relationship between body esteem and social physical anxiety with body evaluation. The method of study is survey and statistical population includes over 15 year old women of Tabriz from whom we choose 316 women as studying method through multi stage stratified method. Theoretical framework includes the social physical anxiety and body esteem theories result of descriptive and inferential statistics show that: Mean of body evaluation among subjects was more than average.

There is an inverse correlation between body evaluation and social physical anxiety.
There is a direct and significant correlation between body esteem and its sub indexes (ability, face attractivity, physical attractivity, sexual attractivity and weight scale).
%22 of changes related to social physical anxiety variable is explained by body esteem and its sub indexes.
%41 of changes related to body evaluation is explained by independent variables (ability, face attractivity, physical attractivity, sexual attractivity , weight scale and social physical anxiety).
Results of this study, based on direct, indirect and the whole independent variable’s effects show that body evaluation variable is mainly affected by weight scale and physical attractivity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Body image
  • body evaluation
  • body esteem
  • social physical anxiety