فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

2 گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

10.22034/jcsc.2021.108313.1922

چکیده

استبداد شرقی به همراه فئودالیسم، شیوه تولید آسیایی و پاتریمونیالیسم از جمله نظریه‌هایی هستند که سعی در تعمیم گزاره‌های عام خود به تاریخ ایران را دارند. خاستگاه پیدایش این نظریه‌ها ایران نیست و مسائل خاص اجتماعی و فرهنگی جامعه ایران را در نظر نمی گیرند. اگر چه شباهت‌هایی میان استبداد شرقی و دوره‌هایی از تاریخ ایران وجود دارد، اما مسائلی نیز از دید آن پنهان مانده است. به ویژه در نقاط خشک و حاشیه‌های کویر مثال‌های نقض آن را می‌توان یافت. قنات و بنه الگوهای زیست متفاوتی را ایجاد کرده بودند که پیامد آن تمرکززدایی و پراکندگی بود که عکس ایده اصلی ویتفوگل در کتاب استبداد شرقی است. در این مقاله کوشش خواهیم کرد تا با بازخوانی تطبیقی کتاب استبداد شرقی ویتفوگل و با استفاده از منابع تاریخی و تحقیقات مردم‌شناسی، به کشاورزی، شیوه‌های آبیاری‌ و ساخت سنتی همکاری در قالب‌ بنه و تاثیر آن‌ بر زیست و زندگی انسان ایرانی بپردازیم

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The contradictions of " "Oriental despotism" " in Iran during the Qajar period. The social construction of "Kariz" and "Boneh"

نویسندگان [English]

  • soren mostafaii 1
  • yusef pakdaman 2

1 sociology. kharazmi university

2 Sociology . uni tabriz

چکیده [English]

Oriental despotism along with feudalism, Asian mode of production and patrimonialism are among the theories that try to generalize their general statements to the history of Iran. The origins of these theories are not in Iran and do not address the specific social and cultural issues of Iranian society. Although there are similarities between Oriental despotism and periods of Iranian history, But also there are some issues that are hidden from its view. Especially in the arid and marginal parts of the desert can be found counterexamples. Qanat and Boneh had created different life patterns that the result was a decentralization and dispersion, which is the main idea of Wittfogel in the book of Oriental despotism. In this paper, we will try with use of comparative review of Oriental despotism book from Wittfogel and by using historical sources and anthropological research, to address the agriculture, irrigation practices and traditional construction of coopration in the form of Boneh and its impact on the lives and life of Iranian humans.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Oriental Despotism
  • Wittfogel
  • Boneh
  • Kariz
  • Qajar