تبیین فرآیند سوژگی مخاطبِ رپ فارسی در فضای مجازی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشکده مطالعات فرهنگی و علوم اجتماعی

2 دانشجوی دکتری رشته سیاست‌گذاری فرهنگی در پژوهشکده مطالعات فرهنگی و علوم اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

چکیده

در این تحقیق سعی داریم تا چگونگی شکل‌گیری مخاطب رپ فارسی را با در نظر گرفتن حضور او در فضای مجازی مورد بررسی قرار دهیم. در این رابطه با 7 نفر از رپرها، یکی از گردانندگان صفحات عمومی مجازی در رابطه با رپ فارسی و همچنین، یک تولیدکننده رپ فارسی مصاحبه کرده‌ایم. این تحقیق با شیوه کیفی و روش تحقیق نظریه زمینه‌ای صورت گرفته است. به گونه‌ای سعی شده است تا از زبان فعالیتکنندگان حوزه رپ فارسی به مسئله مخاطب رپ فارسی پرداخته شود. در پایان تحلیل داده‌ها، الگویی به دست آمد که بر اساس آن مقوله‌های شکل‌دهنده مخاطب رپ فارسی نمایان شدند. مخاطب به مثابه سوژه آگاه، مخاطب به مثابه سوژه قضاوت کننده، مخاطب به مثابه سوژه تکثیرکننده، مشروعیت بخش و سازنده جامعه آگاه مقولاتی هستند که در نتیجه‌پژوهش به دست آمده‌اند.

کلیدواژه‌ها


ارمکی، آزاد؛ رضایی، محمد (1385) «سوژه و قدرت: تحلیل چگونگی شکل‌گیری ذهنیت در مطالعات فرهنگی»، مطالعات جامعه‌شناختی، شماره 27: 125- 156.

جواهری، فاطمه؛ سراج زاده، سید حسین؛ شکفته، سمیه (1391) «موسیقی زیرزمینی؛ بازنمای دغدغه‌های اجتماعی جوانان»، مطالعات فرهنگ ارتباطات، سال سیزدهم، شماره 50: 7-34.

خادمی، حسن (1388) «بررسی ویژگی‌های پدیده اجتماعی موسیقی رپ فارسی و میزان محبوبیت و عمومیت آن در ایران با تأکید بر جوانان و نوجوانان 12 تا 29 ساله شهر تهران»، مطالعات فرهنگی و ارتباطات، شماره 16: 25-56.

صادقی، محمود (1387) شیطان‌پرستی ارتباطی به رپ ندارد:

http://www.musicema.com/node/149157، (تاریخ مراجعه 30/ 2/ 1395).

صمیم، رضا (1392) «مطالعه جامعه‌شناختی موسیقی مردم‌پسند: نگاهی به پیشینه تاریخی و رهیافت‌های عمده نظری»، جامعه، فرهنگ و رسانه، پاییز، سال دوم، شماره 8: 117- 142.

صمیم، رضا (1392) «نگاهی انتقادی به پیشینه داخلی مطالعه موسیقی‌مردم‌پسند: پژوهشی پیرامون امکان شکل‌گیری حوزه میان رشته‌های مطالعات موسیقی مرد مپسند در ایران»، هنرهای زیبا - هنرهای نمایشی و موسیقی، شماره 2: 41-48.

صمیم، رضا (1392) «فضای تولید موسیقی مردم‌پسند در ایران پژوهشی جامعه‌شناختی با استفاده از داده‌های کیفی حاصل از پنج مصاحبه متمرکز»، جامعه‌شناسی هنر و ادبیات، دوره 5، شمارة 1: 125-145.

صمیم، رضا؛ قاسمی، وحید (1388) «گرایش به مصرف گونه‌های موسیقی مردم‌پسند و میزان پرخاشگری در میان دانشجویان»، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، شماره 8: 243- 262.

صمیم، رضا؛ قاسمی، وحید (1387) «مطالعه پیرامون رابطه قشربندی اجتماعی و مصرف فرهنگی با استفاده از داده‌هایی در زمینه مصرف موسیقایی در شهر تهران»، دوره نهم، شماره 1 و 2: 80- 101.

صمیم، رضا؛ فاطمی، ساسان (1386) «پژوهش جامعه‌شناختی در باب مصرف موسیقایی در بین افرادی با پایگاه اجتماعی متفاوت (مطالعه موردی تهران)»، معماری و شهرسازی، شماره 32: 127- 135.

صمیم، رضا (1393) «تبیین جامعه‌شناختی گرایش جوانان تهرانی به مصرف موسیقی مردم‌پسند بر اساس سن و جنس»، دوفصلنامه نامه هنرهای نمایشی و موسیقی، سال پنجم، شماره 9: 105-118.

کوثری، مسعود؛ مهدی، محمد (1391) «نظریه‌سازی برای موسیقی زیرزمینی ایران»، تحقیقات فرهنگی ایران، شماره 2: 43- 74.

کوثری، مسعود؛ مولایی، محمدمهدی (1391) «گونه‌شناسی گفتمان‌های موسیقی رپ ایرانی – فارسی»، مطالعات فرهنگی و ارتباطات، شماره 29: 91- 116.

کوثری، مسعود؛ مولایی، محمدمهدی (1391) «روایت‌های مردانگی در موسیقی رپ و چالش مردانگی هژمونیک»، جامعه‌شناسی ایران، دوره سیزدهم، شماره 4: 151- 177.

لهساییزاده، عبدالعلی؛ زنجری، نسیبه؛ اسکندری پور، ابراهیم (1388) «بازنمایی طبقات اجتماعی در موسیقی رپ اجتماعی ایران»، نشریه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی (علوم اجتماعی)، شماره ۲۷: 183- 216.

نوربخش، یونس؛ مولایی، محمدمهدی (1391) «جهان - محلی شدن موسیقی: مضامین دینی در رپ ایرانی – فارسی»، جهانی رسانه، شماره 13: 131- 160.