نویسنده

دکتری قوم شناسی از پاریس

چکیده

مطالعات انسان‌شناختی که به تعریف «فرهنگ کودکی» پرداخته‌اند، با دغدغه‌ی استخراج ارزش‌ها، رفتارها، هنجارها و معناسازی‌های مختص دنیای کودکی، به فضاهایی روی آورده‌اند که نمونه‌ای از «جامعه‌ی» بکر کودکان در آن قابل مشاهده و تحلیل باشد. فضای مدرسه، مهدکودک، زمین بازی و ...، یا به عبارتی فضاهایی که توسط بزرگسالان برای کودک طراحی و تعریف شده‌اند، میدان‌های غالب این مطالعات هستند. سوالی که مطرح می‌شود این است: آیا در فضای شهری که متعلق به هیچ‌کس نیست، باز هم شاهد شکل‌گیری «فرهنگ کودکی» خواهیم بود؟ در شرایط مهاجرت، فضای محله‌ی میزبان چه جایگاهی در «دنیای کودکی» دارد؟ معناسازی‌ و روابط اجتماعی در دنیای کودکانی که کودک خیابانی نیستند ولی، برای کار، زمان قابل توجهی از روزمره‌شان را در خیابان سپری می‌کنند، چگونه شکل می‌گیرد؟ در پی این سوال‌ها دو پژوهش قوم‌نگارانه: یکی در فضای پارک و دیگری در چهارراه‌انجام گرفت. مشارکت کودک، به عنوان یک کنش‌گر اجتماعی، در بازتعریف و تنظیم محیط فیزیکی- اجتماعی‌اش مهم‌ترین دستاورد این پژوهش‌ها بود. در بخش اول این مقاله خواهیم دید که چگونه با قلمروسازی در فضای پارک، کودک مهاجر در شکل‌گیری هویت شهری و ادغام گروه خانوادگی- قومی خود مشارکت می‌کند. در بخش دوم خواهیم دید که هنگام هادوری، چگونه کودکان با وضع مقررات خاص خود موقعیت پررقابت چهارراه را سامان می‌بخشند.

کلیدواژه‌ها

افشارسیستانی ا. (1377) کولی‌های ایران و جهان، تهران: روزنه.

فره وشی ب. (1386) کولی‌ها (غربتی‌ها)، تهران: فرهنگ ایران.

Alderson, P. (1995). Listening to Children: Children Ethics and Social Research. London: Barnardo’s.

Austin, J.L. (1962). How to do Things with Words: The William James Lectures Delivered at Harvard University in 1955. Oxford: Clarendon Press.

Benveniste, E. (1974). Problèmes de linguistique générale, II. Paris: Gallimard.

Bourgois, P. (1995). In Search of Respect: Selling Crack in El Barrio. Cambridge University Press

Buchbinder, M., Longhoger, J., Barrett, T., Lawson, P. & Floersch, J. (2006). “Ethnographical Approaches to child Care Research. A Review of the Literature”. Early Childhood Research, 4(1), 45–63.

Corsaro, W. (1988). “Routines in the Peer Culture of American and Italian Nursery School Children”. Sociology of Education”, 61(1), 1-14.

Corsaro, W. (1992). «Interpretive Reproduction in Children’s Peer Cultures». Social Psychology Quarterly, 55(2), 160-177.

Christensen, P. & James, A. (2008). Research with Children. Perspectives and Practices. Oxon : Routledge.

Danic, I. (2007). Communication au Colloque «Cultures enfantines: universalité et diversité». (15-17). Nantes

Delalande, J. (2001). La Cour de Récréation, Pour une Anthropologie de l’Enfance. Presses Universitaires de Rennes.

Digard J.P., (1978), « “Tsiganes” et Pasteurs Nomades Dans Le Sud-Ouest De l’Iran ». Hommeet Migrations, 124, 43‑53.

Hardman, C. (1973). «Can There be an Anthropology of Childhood». Journal of the Anthropological Society of Oxford, 4, 85-99.

Herskovitz, M. (1955). Cultural Anthropology. New York: Knopf.

Hirschfeld, L. (2002). «Why don’t Anthropologists like Children ? ». American Anthropologist, 104, 611-627.

Ivanow, W. (1914). “On the Language of the Gypsies of Qainat (in Eastern Persia)”. Asiatic Society of Bengal, X, 439-455

James, A., Prout, A. (1990). Constructing and Reconstructing Childhood. London: Falmer Press.

James, A., Jenks, C. & Prout, A. (1998). Theorizing Childhood. Oxford: Polity Press.

Kardiner, A. (1939). The Individual and his Society. New York: Columbia University Press.

Lemoal, G. (1981). «Un petit sujet». Journal Des Africanistes, 51(1-2): 5-21

Lynch, K. (1960). The Image of the City. MIT Press.

Malinowski, B. (1913). The Family Among the Australian Aborigines: a Sociological Study. London: University of London Press.

Malinowski, B. (1929). The Sexual Life of Savages in North-Western Melanesia. An Ethnographic Account of Courtship, Marriage, and Family Life Among the Natives of the Trobriand Islands, British New Guinea. London.

Mead, M. (1928). Coming of age in Samoa. New York: William Morrow & Company.

Mead, M. (1935). Sex and Temperament in Three Primitive Societies. William Morrow & Company.

Opie, I. & Opie, P. (1959). The Lore and Language of Schoolchildren. Oxford: Oxford University Press.

Petonnet, C. « L’Observation flottante. L’Exemple d’un Cimetière Parisien. » L’Homme, 22(4), 37‑47.

Whiting, JMW., & Child, I.L. (1953). Child Training and Personality, Cross-Cultural Study. Yale University Press.