نویسندگان

1 دانشیار گروه ارتباطات دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

2 دکتری ارتباطات دانشگاه تهران

چکیده

کیفیت «محتوا» به‌عنوان بخش اصلی یک فرآیند ارتباطی در دنیای جدید با گسترش فضای مجازی دستخوش تغییراتی شده است. هدف این مقاله پویش محیط محتوا در فضای مجازی، به‌منظور شناسایی عوامل و پیشران‌های تعیین‌کننده کیفیت محتوا در آینده ایران با افق سال ۱۴۰۴ است. گردآوری داده‎‏ها در این پژوهش از طریق مصاحبه با کارشناسان، مدیران و متخصصان حوزه‌های مرتبط و مرور ادبیات موجود اعم از گزارش‌های بین‌المللی و ملی، مقالات داخلی و خارجی و مباحث نظری انجام شده است. روش تحلیل داده‌ها، استفاده از رویه‌ها و مراحل کدگذاری «نظریه مبنایی» بوده است. در نهایت عوامل در قالب ۵۱ مقوله اصلی تعیین‌کننده آینده کیفیت محتوا شناسایی شدند. این عوامل به‌صورت لایه‌ای در سطوح نیروهای کلیدی تعیین‌کننده در محیط محتوا و پیشران‌های کلیدی محیط بیرونی در دو سطح ملی و بین‌المللی در موضوعات شش‌گانه چارچوب «پستل» (اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فناورانه، حقوقی و زیست‌محیطی) معرفی شده‌اند. نتایج نشان داد ۱۱ نیروی کلیدی در محیط داخلی که از ۴۰ پیشران محیطی در حوزه‌های شش‏‌گانه تاثیر می‌پذیرند، کیفیت آینده محتوا را مشخص خواهند کرد.

کلیدواژه‌ها

 

آینده‌بان (1396). گزارش آینده‌پژوهی ایران 1396. تهران: مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری و گروه تحقیقاتی آینده‌بان.

استراس، آنسلم؛ کوربین، جولیت (۱۳۸۷). اصول روش تحقیق کیفی: نظریه‌ مبنایی، رویه‌ها و شیوه‌ها، ترجمه‌ بیوک محمدی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

سراییان، رسول؛ ملکی‌فر، فرخنده (1392). توسعه موبایل و تاثیرات اقتصادی اجتماعی آن در ایران و جهان در افق 1396، همراه با پیشنهاد چشم‌انداز و جهت‌گیری‌های راهبردی همسو با چشم‌انداز 1404 کشور. تهران: آینده‌پژوه.

شلدون، پاویسا (1396). رسانه‌های اجتماعی: اصول و کاربردها. ترجمه حسین حسنی. تهران: انتشارات ثانیه.

شوارتز، پیتر (1390). هنر دورنگری: برنامه‏ریزی برای آینده در دنیایی با عدم قطعیت. تهران: موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی، مرکز آینده‏پژوهی علوم و فناوری‏های دفاعی.

عاملی، سعیدرضا (1390). رویکرد دوفضایی به آسیب‌ها؛ جرائم، قوانین و سیاست‌های فضای مجازی. تهران: موسسه انتشارات امیرکبیر.

عاملی، سعیدرضا (1389). مطالعات انتقادی استعمار مجازی آمریکا: قدرت نرم و امپراتوری‌های مجازی. تهران: موسسه انتشارات امیرکبیر.

کاستلز، مانویل (1393). قدرت ارتباطات. حسین بصیریان جهرمی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.

مولایی، محمد مهدی (1392). روزنامه‌نگاری ویکی. تهران: انتشارات ثانیه.

مولایی، محمد مهدی؛ طالبیان، حامد (1395). آینده‌پژوهی ایران. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.

میرشاه ولایتی، فرزانه؛ نظری‏زاده، فرهاد (1390) پوش محیطی: دیده‏بانی و رصد محیط بیرونی سازمان، تهران: موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی، مرکز آینده‏پژوهی علوم و فناوری‏های دفاعی.

هیونگ یول، یوم (1394). امنیت فضای سایبری. تهران: سازمان فناوری اطلاعات ایران.

Bell, Wendell (2003). Foundations of Futures Studies: History, Purposes, and Knowledge. Routledge.

Communication Theory (2016). Berlo's SMCR Model of Communication. Retrieved 2018, June, 1 from https://www.communicationtheory.org/berlos-smcr-model-of-communication/

Crawford, Matthew B. (2015). "Introduction, Attention as a Cultural Problem". The World Beyond Your Head: On Becoming an Individual in an Age of Distraction (1st ed.). Farrar, Straus and Giroux. p. 11.

Drake, William J.; Cerf, Vinton G.; Kleinwächter, Wolfgang (2016). Internet Fragmentation: An Overview. World Economic Forum.

Fenwick, Ali (2018).  Psychographics: How big data is watching you. Hult International Business School. Retrieved 2018, April, 2 from http://www.hult.edu/blog/psychographics-big-data-watching/

Fozer, Daniel, Flora Zita Sziraky, Laszlo Racz, Tibor Nagy, Ariella Janka Tarjani, Andras Jozsef Toth, Eniko Haaz, Tamas Benko, and Peter Mizsey. (2017). Life cycle, PESTLE and Multi-Criteria Decision Analysis of CCS process alternatives. Journal of Cleaner Production. 147: 75-85.

Gates, Bill (1996). Content is King. Medium. Retrieved 2017, May, 26 from https://medium.com/@HeathEvans/content-is-king-essay-by-bill-gates-1996-df74552f80d9

Gordon, T., Glenn, J. (2012). “Environmental Scanning”, in Gordon T. J. and Glenn J. C. (Eds), Futures Research Methodology Version 3.0, The Millennium Project, 2012.

Howard, John (2018). Trending in 2018 - content is still king. Olsen Media Group Limited. Retrieved 2018, April, 2 from https://www.olsenmetrix.com/trending-2018-content-still-king

Internet Society (2017). Internet Society Global Internet Report: Paths to Our Digital Future. Global Internet Report HomePage. Retrieved 2017, December, 17 from https://future.internetsociety.org

Murugesan, San (2010) Handbook of Research on Web 2.0, 3.0, and X.0: Technologies, Business, and Social Applications, Information Science Reference.

Oberst, Lindsay (2011). 11 Journalism Jobs You May Hold in the Future. Center for Sustainable Journalism. Retrieved 2017, May, 26 from http://sustainablejournalism.org/future-of-journalism/journalism-jobs-may-hold-future

Oey, Elia; Nitihardjo, Evelyn Carolina (2016). Selecting Regional Postponement Centre Using PESTLE-AHP-TOPSIS Methodology: A Case Study in a Pharmaceutical Company. Global Business Review. 17(5): 1–16.

Olenski, Steve (2017). Why Content Will Always Be King. Forbes. Retrieved 2017, December, 16 from https://www.forbes.com/sites/steveolenski/2017/06/21/why-content-will-always-always-king/#2af7a8dfeb37

Prensky, Marc (2001). Digital Natives, Digital Immigrants. On the Horizon. 9 (5): 1-6.

Resnick, Brian (2018). Cambridge Analytica’s “psychographic microtargeting”: what’s bullshit and what’s legit. Vox Media, Inc. Retrieved 2018, April, 2 from https://www.vox.com/science-and-health/2018/3/23/17152564/cambridge-analytica-psychographic-microtargeting-what

Ribeiro, John (2017). Facebook wants people to type from their brain and hear with their skin.  IDG Communications, Inc. Retrieved 2017, December, 18 from https://www.pcworld.com/article/3191268/software-social/facebook-aims-to-let-people-type-from-their-brain-hear-with-skin.html

Ruiter, Sander; Stam, Marije; Verbeek, Ronald; Vleuten, Joost van der (2010). ICT 2020_4 Scenario Stories: Hidden Assumptions and Future Challenges. Ministry of Economic Affairs. Netherlands.

Sallai, Gyula (2014). Future Internet Visions and Research Clusters. Acta Polytechnica Hungarica 11(7): 5-24.

Solon, Olivia (2017). Tim Berners-Lee on the future of the web: 'The system is failing'. Guardian. Retrieved 2017, December, 14 from https://www.theguardian.com/technology/2017/nov/15/tim-berners-lee-world-wide-web-net-neutrality

Steiner, Dan (2017). 7 reasons why content is still king in 2017.  IDG Communications, Inc. Retrieved 2017, December, 14 from https://www.cio.com/article/3185406/marketing/7-reasons-why-content-is-still-king-in-2017.html

Terbeck, Hendrik (2014). E-Commerce 2025. University of Twente Student Theses. Master's Thesis.

Tsai, Eric (2009). The Evolution of Media Content Distribution: Circulation 1.0 to 2.0. Industry Dive. Retrieved 2017, May, 26 from https://www.socialmediatoday.com/content/evolution-media-content-distribution-circulation-10-20

Wade, Michael (2018). What are psychographics, the behavioural analysis that helped Cambridge Analytica get into the minds of Voters? Independent. Retrieved 2018, April, 2 from https://www.independent.co.uk/voices/cambridge-analytica-facebook-trump-elections-psychoanalytics-voters-minds-a8268721.html

Wölker, Anja; Powell, Thomas E (2018).  Algorithms in the newsroom? News readers’ perceived credibility and selection of automated journalism. Journalism. Retrieved 2018, April, 2 from https://doi.org/10.1177/1464884918757072

Zalengera, Collen; Richard E. Blanchard; Philip C. Eames; Alnord M. Juma; Maxon L. Chitawo; Kondwani T. Gondwe. (2014). Overview of the Malawi energy situation and A PESTLE analysis for sustainable development of renewable energy. Renewable and Sustainable Energy Reviews. 38: 335-347.

 Zhang, Nan (2010). Internet Content Delivery as a Two-Sided Market. Master of Science in Engineering. Faculty of Electronics, Communications and Automation. Helsinki University of Technology.