نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری علوم سیاسی دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران مرکز

2 دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران مرکز

چکیده

   سازش و مصالحه در فرهنگ سیاسی ما دارای بار منفی بوده و به همین دلیل به هرگونه ندای سازش و مصالحه انگ و بر چسب خیانت زده می شود. واقعیت آن است که جامعه ما در حال حاضر در شرایط مصالحه و آشتی بسر نمی برد و برداشت نادرست از این مفهوم، امکان هرگونه مصالحه را از جامعه سلب می کند.
   باید توجه داشت که مصالحه سیاسی به عنوان یک کنشگری سیاسی به معنی انفعال و وادادگی نیست. با توجه به اینکه مصالحه سیاسی نافی هویت های سیاسی نیست، لذا گروه ها و جریان های مختلف سیاسی با تاکید بر مصالحه سیاسی می توانند ضمن حفظ اصول و ارزش های خود به تعامل و تفاهم برسند. در ارتباط با این موضوع که مصالحه سیاسی چه نسبتی با گفتمان های مسلط در جمهوری اسلامی ایران دارد، در این مقاله ابتدا شکل گیری مهمترین گفتمان ها و چگونگی هژمونیک شدن آنها بررسی شده و در مرحله بعد، نسبت مصالحه سیاسی با هریک از این گفتمان ها مورد سنجش قرار گرفته است.
   پرسش اصلی مقاله این است که: آیا در شرایط موجود امکان مصالحه میان گفتمان های سیاسی در جمهوری اسلامی ایران وجود دارد؟ با توجه به این سوال، فرضیه اصلی پزوهش بر این پایه استوار است که: هرچند هژمونیک شدن گفتمان ها به واسطه فرآیند ضدیت (Antagonism)، امکان مصالحه میان گفتمان های سیاسی را غیر ممکن می سازد، اما  گفتمان ها به واسطه رویکرد آگونیسم(Agonism)، می توانند به مصالحه نسبی برسند. در آگونیسم ما با رابطه "دوست- دشمنی" طرف نیستیم، بلکه شاهد رابطه ی رقابت آمیزی هستیم که در آن مشروعیت مخالفان به رسمیت شناخته می شود.
    در جستجو برای نظریه ای که بتواند روش تحلیل مناسبی را برای این مقاله فراهم آورد، نظریه های معطوف به گفتمان به ویژه خوانشی که ارنست لاکلا و شنتال موفه از تحلیل گفتمان ارائه  می دهند، انتخاب شده است.
 

کلیدواژه‌ها

 

- آجدانی، لطف الله (1393)، دولت تدبیر و امید و گفتمان تاریخی اعتدال، سایت تحلیلی خبری هراز نو،5  خرداد.

- اشرف نظری، علی(1396)، چرخش مفهوم سیاست و باز آفرینی امر سیاسی: درک زمینه های هستی شناختی،فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 47، شماره 1.

- اخوان کاظمی، بهرام(1388)،گفتمان عدالت در دولت نهم، معرفت سیاسی، سال اول، شماره دوم، پاییز و زمستان.

- اصغرزاده، ابراهیم(1391)، اصلاح و اصول مصالحه، هفته نامه آسمان، شماره43،24 دی ماه.

-  افروغ، عماد(1379)، درآمدی بر آسیب شناسی اصلاحات،کتاب نقد،‌ شماره 16.

- اکوانی،سید حمدالله و جعفر نوروزی نژاد(1393)،تحلیل گفتمان یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایرانفرهیافت انقلاب اسلامی.

- ایزدی، رجب و امیر رضائی پناه(1392)، مبانی اجتماعی و اقتصادی تحول در گفتمان های سیاسی مسلط در جمهوری اسلامی ایران، جستارهای سیاسی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال چهارم، شماره چهارم.

- پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری، متن سخنرانی رئیس جمهوری در شصت و هشتمین و هفتادمین نشست سران مجمع عمومی سازمان ملل ،www.president.ir

- تاجیک، محمد رضا (1383)، سیاست خارجی عرصه فقدان تصمیم و تدبیر، فرهنگ گفتمان.

- تاجیک، محمد رضا(1393)، خاتمی نماد و نمود گفت وگو، روزنامه اعتماد،سال دوازدهم، شماره 3101

- تاجیک، محمدرضا(1392)، بازی با حاصل جمع غیر صفر،

http://sharghdaily.ir/VijehNO.aspx?News_Id=399

- جلائی پور، حمید رضا (1392)، چکیده مقالات همایش ملی تبیین مفهوم عدالت، انجمن علوم سیاسی ایران و مرکز تحقیقات استراتژیک.

- جهانگیری، جهانگیر و سجاد فتاحی(1390)، تحلیل گفتمان احمدی نژاد در انتخابات ریاست جمهوری دور دهم،مجله مطالعات اجتماعی ایران، دوره پنجم، شماره 3.

- حاضری، علی محمد و همکاران(1390)،گفتمان اصلاح طلبی اسلامی  در ایران پس از انقلاب، دانشنامه علوم اجنماعی دوره 3، شماره 1.

- حجاریان، سعید (1394)، چارچوب بندی تحلیلی دولت اعتدال، اندیشه پویا، شماره 28.

- حجاریان، سعید(1394)، ضرورت مبارزه مصلحانه و رد تئوری فنا، مهرنامه، شماره 41، اردیبهشت 1394

- دهقانی، سیدجلال(1386)، گفتمان اصول گرایی عدالت محور در سیاست خارجی دولت احمدی نژاد،دو فصلنامه دانش سیاسی، شماره 5 .

- سلیمی، حسین(1392)، دال مرکزی اعتدال،چکیده مقالات همایش ملی تبیین مفهوم اعتدال، انجمن علوم سیاسی و مرکز تحقیقات استراتژیک .

- کسرایی‌، محمدسالار وعلی پوزش شیرازی (1388)، گفتمان لاکلا و موفه ابزاری کارآمد در فهم و تبیین پدیده های سیاسی، فصلنامه، سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 3

- مقدمی، محمد تقی (1390)، گفتمان لاکلا وموفه و نقد آن فصلنامه معرفتی فرهنگی اجتماعی، سال دوم، شماره دوم.

 

 

- Bloomfield,david, Teresa Barnes and luc Huyse(2003),Reconciliation after violent Conflict, a Handbook,International Institute for democracy and electoral assistance.

- Hamber, Brandon(2009), Transforming Societies after Political Violence,university of Ulster, North Ireland,springer.

- Mouffe , Chantal (2000), The Democratic Paradox , London:verso

       - Loclau,E. and C. Muffe (1985), Hegemony and socialist stragegy: Towards a Radical Democratic politics, London: verso

Political  - Murphy ,Collen (2010),A  Moral Theory of Reconciliation,Cambridg

- Schaap ,Andrew (2005) ,Political Reconciliation ,London and New York. Routledge

- Verdoolaege , Annelies (2008),Reconciliation Discourse, john benjamins Publishing Company.