نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیات علمی و مدیرگروه ارتباطات دانشگاه سوره

2 مدیر مسئول

چکیده

این پژوهش درصدد بررسی امکان و امتناع گفت وگو در فضای مجازی است. روش این پژوهش مرور سیستماتیک است که براساس آن 13 پژوهش مرتبط با موضوع از نظر امکان، امتناع و شرط تحقق گفت وگو در این فضا مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان می دهد که محققان دلایل امکان تحقق گفت وگو را ویژگیهای فنی رسانه های جدید چون گستره پوشش یا قلمرو جهانی، انتقال سریع اطلاعات، تعاملی بودن و ویژگی ساختار شبکه ها رهایی و آزادی بدون ترس در بیان دیدگاه ها در شبکه ها و باز بودن فضا برای مشارکت در بحث، درگیری با موضوع، امکان طرح استدلالهای متنوع و بررسی آنها میدانند. همچنین آنان دلایل امتناع آن را سلطه ساختارهای سیاسی و اقتصادی بر فضای مجازی، ویژگی فضا مجازی و شبکه ها و مهارتهای گفتگویی کاربر در دنیای واقعی و مجازی میدانند. محققان معتقدند که شرط تحقق گفت‌وگو در شبکه‌های اجتماعی نیازمند بسترسازی دولت‌ها و ایجاد فضای باز گفت‌وگو توسط آنها و آموزش کاربران در دو حوزه آموزش مهارت گفت‌وگو در دنیای واقعی و مجازی و آموزش سواد استفاده از رسانه‌های جدید است.

کلیدواژه‌ها

ـ خانیکی، هادی و دیگران (۱۳۹۶) «تحلیل وضعیت شبکه‌‌های اجتماعی مجازی در ایران با رویکرد حوزۀ عمومی هابرماس (مورد مطالعه چند گروه فیسبوکی)، فصلنامه مطالعات فرهنگ ارتباطات، دورۀ 18، شمارۀ ۳۷، صص ۱30- 101.

ـ قانعی‌‌راد، محمدامین و جنادله، علی (1394) «رویکردهای متعارض درباره تکوین حوزۀ عمومی در فضای مجازی»، مطالعات رسانه‌‌های نوین، دورۀ 1، شمارۀ 1، صص 32-14.

ـ گل‌محمدی، احمد (۱۳۸۶) «گفتگو در دنیای مجازی (تأثیر فناوری‌‌های ارتباطی اطلاعاتی و گفت‌‌وگو میان فرهنگ‌‌ها)، پژوهش سیاست نظری، دورۀ 2، شمارۀ ۴، صص 179-165.

ـ منصورنژاد، محمد (1381) رویکردهای نظری در گفت‌‌وگو تمدن‌‌ها. تهران: پژوهشکدۀ علوم انسانی و جهاد دانشگاهی.

ـ نیازی، محسن و دیگران (1395) «شبکه‌‌های اجتماعی به‌مثابه حوزۀ عمومی: تحلیل پژوهش‌‌های انجام‌شده در ایران»، فصلنامه جامعه، فرهنگ و رسانه، دورۀ 5، شمارۀ 20، صص 86-73.

ـ وبستر، فرانک (1380) نظریه‌های جامعه اطلاعاتی، ترجمۀ اسماعیل قدیمی، تهران: نشر قصیده‌سرا.

ـ هابرماس، یورگن (1392) دگرگونی ساختاری حوزۀ عمومی. ترجمۀ جمال محمدی، تهران: نشر افکار.

ـ یزدی‌‌خواست، بهجت و دیگران (1392) «حوزۀ عمومی و گفت‌‌وگو در فضای مجازی شبکه‌‌های اجتماعی (بررسی تأثیر شبکه‌‌های اجتماعی مجازی بر گفت‌‌وگو میان فرهنگی)»، مطالعات فرهنگ ارتباطات، دورۀ 14، شمارۀ 21، صص 101-81 .

-