فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشیار دانشگاه تهران

3 دانشجوی دکتری مدیریت رسانه پردیس بین المللی کیش دانشگاه تهران

چکیده

هدف: این پژوهش به‌منظور بررسی تسهیم دانش در شبکه‌های اجتماعی از دیدگاه متخصصان علم اطلاعات و دانش شناسی کشور ایران است.
روش تحقیق: داده‌ها از 15 مصاحبه نیمه ساختاریافته با اعضای هیئت‌علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته علم اطلاعات و دانش شناسی و مسئولین کتابخانه‌های دانشگاه گردآوری و از رویکرد کیفی و روش «گراندد تئوری» در تحلیل داده‌های کیفی استفاده‌شده است. مصاحبه‌ها پس از پیاده‌سازی، تجزیه‌وتحلیل و کدگذاری‌های باز، محوری و گزینشی و در زمینه‌های موضوعی گسترده‌تر دسته‌بندی گردید.
یافته‌ها: مفهوم مرکزی با عنوان بررسی تسهیم دانش در شبکه‌های اجتماعی شکل گرفت. شرایط علی شامل: عوامل مؤثر بر تسهیم دانش، دلایل تسهیم دانش و موانع تسهیم دانش هست. زمینه شامل: هدف از تسهیم دانش و هدف استفاده از شبکه‌های اجتماعی است. شرایط میانجی یا مداخله‌گر: در کنار زمینه‌های یادشده شرایط مداخله‌گری نیز وجود دارد که همواره بر عملکرد عوامل زمینه‌ای تأثیر می‌گذارد که شامل: عوامل فردی، عوامل سازمانی و عوامل محیطی است. راهبردها که تشدید یا تضعیف‌کننده زمینه هستند، شامل: ویژگی‌های کاربر، ویژگی‌های سازمانی، فرهنگ تسهیم دانش و ویژگی‌های شبکه‌های اجتماعی هست. پیامدها شامل: سهولت استفاده، سودمندی تسهیم دانش در شبکه‌های اجتماعی و استفاده کارآمد از شبکه‌های اجتماعی هست. بررسی‌ها در قالب یک مدل پارادایمی در پایان پژوهش ارائه‌شده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Knowledge sharing in social networks Developing a paradigmatic model based on grounded theory

نویسندگان [English]

  • ali akbar farhangi 1
  • mohammad reza abadi 2
  • somayeh aghayan 3

1 University of Tehran

2 University of Tehran

3 Kish International Campus, University of Tehran

چکیده [English]

The increasing advances in technology and the emergence of new communication technologies such as social networking websites facilitate the process of knowledge sharing by exploiting the knowledge repositories. Indeed, knowledge is a resource that its value is not only diminished by use but also is increased. The purpose of the current study is to develop a paradigmatic model for knowledge sharing in social networks by utilizing the grounded theory method and qualitative approach.
Research question was as follows: what is the appropriate model of knowledge sharing in social networks from Iranian information science specialists' point of view? Accordingly, statistical population was comprised of information science specialists across the country. Theoretical sampling led to a sample size of 15 operating in three different fields, and data gathering tool was structured interviews. We used open coding, axial coding, and selective coding in order to export concepts and categories from interviews. Based on grounded theory, research results were provided in the form of a paradigmatic model which encompasses theoretic features and is capable of predicting the executive process steps.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Knowledge
  • Knowledge sharing
  • Social networks
  • information science specialists
  • grounded theory

افجه ء، سید علی‌اکبر، اردشیر انتظاری و نجمه سادات مرتجی، (1394)، «الگوی رفتار اشتراک دانش در شبکه اجتماعی»، فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 71

افجه، سید علی‌اکبر، (1390)، «مبانی فلسفی و تئوری‌های رهبری و رفتار سازمانی»، چاپ هفتم، انتشارات سمت، تهران

افراسیابی، محمدصادق (1390). شبکه‌های اجتماعی و سبک زندگی جوانان: مطالعه موردی: جامعه مجازی ایرانیان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه امام صادق (ع).

افراسیابی، محمدصادق. (1394). «توان بالقوه شبکه‌ها و رسانه‌های اجتماعی در تقویت مدیریت دانش» فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی

امیری، مقصود، علی انتظاری و نجمه سادات مرتجی، (1395)، «الگوی رفتار اشتراک دانش متخصصین ایرانی در شبکه اجتماعی تخصصی: شناسایی شاخص‌ها»، فصلنامه تعامل انسان و اطلاعات، شماره 3، تهران

خدایی ف، (1388)، «خلق انگیزش برای اشتراک گذاشتن دانش»، دومین کنفرانس ملی مدیریت دانش، تهران

خواستار، حمزه، (1388)، «ارائه روشی برای محاسبه پایایی مرحله کدگذاری در مصاحبه‌های پژوهشی»، فصلنامه روش‌شناسی علوم انسانی، شماره 58، صفحه 161-174.

داونپورت توماس اچ، پروساک لارنس، (1379)، «مدیریت دانش» ترجمه دکتر حسین رحمان سرشت، چاپ اول، انتشارات ساپکو، تهران

رابینز، (1386)، «رفتار سازمانی» جلد اول، اعرابی م، پارساییان ع، چاپ دوازدهم، انتشارات دفتر پژوهش‌های فرهنگی، تهران

رهنورد، فرج‌الله، اصغر محمدی (1388)، «شناسایی عوامل کلیدی موفقیت سیستم مدیریت دانش در دانشکده‌ها و مراکز آموزش عالی تهران»، نشریه مدیریت فناوری اطلاعات،1- (3)

سپهری، محمدمهدی و آسیه ریاحی (1389). «کاربست تحلیل شبکه اجتماعی برای استخراج نیازهای سیستم مدیریت دانش در سازمان‌های دانش‌بنیان»، مجله سیاست علم و فناوری، شماره 10.

شامی زنجانی، مهدی، سید محمد قاسم تبار شهری، (1392)، «ارائه مدلی برای موفقیت تسهیم دانش 2 در سازمان‌ها»، پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، شماره 4، تهران

-صدیق بنای، هلن (1387). «آشنایی با شبکه‌های اجتماعی»، مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ای روزنامه همشهری، بازیابی ‌شده در 4 تیرماه 1387

فلیک، اووه، (1386)، درآمدی بر تحقیق کیفی، ترجمه هادی جلیلی، نشر نی

کشاورزی، ع (1386)، «موانع و تسهیل‌کننده‌های تسهیم دانش در سازمان‌ها»، اولین کنفرانس ملی مدیریت دانش، تهران

کیا، علی اصغر، نوری مرادآبادی، یونس، (1391).«عوامل مرتبط با گرایش دانشجویان به شبکه اجتماعی(فیس بوک) بررسی تطبیقی دانشجویان ایران و آمریکا»، مجله فرهنگ ارتباطات، دوره13، شماره 17، بهار 1391

مانوئل و علی کسمائی (1381). اطلاعات، شبکه‌ها و هویت‌ها، فصلنامه رسانه، شماره 51.

مکی زاده، فاطمه، فرج پهلو، عصاره، فریده، شهنی ییلاق منیجه، (1391)، «شناسایی عوامل تأثیرگذار بر پذیرش پایگاه‌های اطلاعاتی مبتنی بر وب توسط کاربران دانشگاهی: یک مطالعه گراندد تئوری»، نشریه تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی، سال 45، شماره 59

مهرگان، محمدرضا، امیر مانیان، حمید رحیمیان، مهدی شامی زنجانی، (1386)، «ارائه مدلی برای تسهیم دانش در طرح‌ها بر مبنای ویژگی‌های آن‌ها»، فصلنامه علمی و پژوهشی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، شماره 2، تهران

 

 

    Castells, Manuel (2007). Information Age: Economy, society and Culture (the emergence of network society) translation of A. AligoLian, A. Khakbaz, Volume I, Fifth Edition, Tehran, press new plan.

    Chen, C. W., Chang, M. L., and Tseng, C. P. (2012). Human factors of knowledge‐sharing intention among Taiwanese enterprises: A model of hypotheses. Human Factors and Ergonomics in Manufacturing & Service Industries.

    Chiu, C. M. Hsu, and E.T.G. Wang. 2006. Understanding Knowledge Sharing in Virtual Communities: An Integration of Social Capital and Social Cognitive Theories. Decision Support Systems 42 1872-1888.

    Hsu, M. T.L. Ju, C. Yen, and C. Chang. (2007). Knowledge Sharing Behavior in Virtual Communities: The Relationship Between Trust, Self-Efficacy, and Outcome Expectations. International Journal of Human-Computer Studies 65 153-169.

    King, W.R. and P.V. Marks. 2008. Motivating Knowledge Sharing Through a Knowledge Management Systems. Omega 36 131-146.

    Lin, H. 2007. Effects of Extrinsic and Intrinsic Motivation on Employee Knowledge Sharing Intentions. Journal of Information Science 33(2) 135-149.

     P. L. Yong, C. C. Chong, C. W. and Yew, S. Y. (2011). Do the Big Five Personality Factors affect knowledge sharing behaviour? A study of Malaysian universities. Malaysian Journal of Library & Information Science, 16(1), 47-62.

    Silverman, D. (222۵, September). Instances or sequences? Improving the state of the art of qualitative research. In Forum Qualitative Sozialforschung/Forum: Qualitative Social Research, ۶ (3), 2۵-39.

    Strauss A, Corbin J. (1998). Basics of qualitative research: Grounded theory procedures and techniques. 2nd ed. Thousand Oaks, CA: Sage Teh,

    Vanden Hooff, B., & deRidder, J. A. (2004). K now ledge sharing in context: Theinfluence of organizational commitment, communication climate and CM C use on knowledge sharing. Journal of Knowledge Management, 8(6), 117-130.