نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم

2 پژوهشگر مستقل

چکیده

 



اصطلاح مراکزخرید ( (Shopping Centers اگرچه در دنیای علمی و زندگی روزمره پرکاربرد و رایج است اما به همان اندازه نیز از ابهام برخوردار است. اشکال متعدد و متنوع این مفهوم گاهی با هم در هم می‌آمیزد و مرزهای درونی آن از میان می‌رود. در دو دهه گذشته در ایران، افزایش چشمگیر فضاهای تجاری به ویژه مال‌ها و مگاما‌ل‌ها در شهر تهران موضوعی بوده که توجه همگان را به خود جلب کرده است اما این امر از ابهام مفهومی و ابهام در تعداد و عملکردهای گوناگونی آن کم نکرده است. نه تنها از تعداد و شکل بندی‌ها و طبقه بندی‌های موجود در مجتمعهای تجاری تهران آگاهی کافی نداریم بلکه شناخت دقیقی هم راجع به جغرافیا و تاریخ این فضاهای تجاری مدرن وجود ندارد. به همین دلیل در گام اول، ارائه آمار پایه‌ای و تدقیق مفهومی بر اساس طبقه بندی‌های مختلف مجتمع های تجاری ضروری بنظر می‌رسد. داده‌های این مقاله بر اساس سرشماری در بین سال‌های 1395 -1397 انجام گرفته‌است، و بر این اساس ما به گونه شناسی و طبقه بندی مجتمع های تجاری و نوع آنها بر حسب وضعیت جغرافیایی و دوره‌های تاریخی احداث پرداخته‌ایم. براساس یافته‌های این مقاله، بیشترین تعداد مراکز خرید و مال‌ها و مال‌های چند منظوره در دوره قالیباف و بیشتر در مراکز و مناطق شمالی و غربی تهران متمرکز شده‌اند، همچنین، احداث این مراکز تجاری فواصل و نزدیکی و دوری آنها از یکدیگر و محل استقرارشان تابع منطق مشخصی نبوده‌است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Typology of shopping complex in Tehran

نویسندگان [English]

  • Abbas Kazemi 1
  • Masserat i Amir-Ebrahim 2

1 ISCS

2 independent researcher

چکیده [English]

In the past two decades, the dramatic increase in commercial spaces, especially malls and megamals in Tehran, has been a topic of great interest. But so far, there is insufficient information and accurate statistics on these modern commercial spaces. On the other hand, the term Shopping Centers, although widely used and common in the academic world and everyday life, is equally ambiguous. 
In Iran, due to the lack of international standards and the lack of a database and accurate statistics, these ambiguities are far greater. And not only do we not know enough about the number and formations and taxonomies of Tehran''s commercial complexes, but there is also no accurate knowledge of the geography and history of these modern commercial spaces. for this reason, in the first step, it is necessary to provide basic statistics and conceptual clarification based on different classifications of commercial complexes.
In this article, which is based on the results of a research carried out between 1976-1976, we will study the typology and classification of commercial complexes and their types according to their geographical status and historical eras.
According to the findings of this article, the largest number of shopping malls and multi-purpose malls and properties were concentrated in the carpet weaving period and most in the north and west areas of Tehran, Also, the construction of these business centers, their proximity and distance from each other and their location, were not subject to any specific logic.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Typology
  • Commercial Spaces
  • Qalibaf
  • Tehran
  • Passage

1-    اصغرزاده، ابراهیم، "ما مخالف فروش تراکم بوده‌ایم" همشهریضمیمه، 13 بهمن 1381.

2-    امیرابراهیمی، مسرت، 1374 -"تاثیر فرهنگسرای بهمن در زندگی اجتماعی و فرهنگی زنان و جوانان تهران" گفتگو  شماره 9 پاییز 1374

3-    امیرابراهیمی، مسرت، "مراحل گذار، از شهری دوگانه به شهری پیچیده" معماری و شهرسازی، شماره 59-58 ، آبان 1379

4- زگر مارتین ( 1375) تفکیک تسهیلات خرده فروشی و مرکز دوقطبی شهر تهران" در تهران پایتخت دویست ساله زیر نظر شهریار عدل و برنار اورکد، سازمان مشاور فنی و مهندسی شهر تهران و انجمن ایران شناسی فرانسه در ایران، ص 339.

5- سلطانزاده، حسین. 1366 بازارهادرشهرهایایران،کتابشهرهایایران به کوشش محمد یوسف کیانی. تهران : انتشارات جهاد دانشگاهی.

6-     کاظمی، عباس(  1388) پرسه زنی و زندگی روزمره در ایران، انتشارات فرهنگ جاوید.

7-     کاظمی و امیر ابراهیمی، 1397، مطالعه ابعاد فرهنگی و اجتماعی مگامالها و مجتمع‌های بزرگ تجاری، مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهرتهران.

 

Brown,Michael, Lubelczyk,Matt., 2018, The future of shopping centers,A.T, Kearney  report, (Hrsg.)

Coleman, P. (2006). Shopping environments: Evolution, planning and design. Amsterdam: Architectural Press

The International Council of Shopping Centers (ICSC): Global Shopping Center Classification https://www.icsc.org/news-and-views/research/shopping-center-definitions

Uberti, David, "The death of the American mall", The Guardian, Thu 19 Jun 2014