فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات

نویسنده

حوزه علمیه قم

چکیده

 



نقطة آغازین در فرآیند ارتباطی دو ارتباط‌گر، یک موقعیت ویژه است که بر کل فرآیند اثرگذار است. این نقطه دارای مولفه‌هایی کلامی و نیز غیرکلامی است. پژوهة فرارو، در تلاش برای یافتن نظریة هنجاری اسلامی در آغاز غیرکلامی ارتباطات است و از روش توصیفی-تحلیلی و الگوهای اجتهادی و استنباطی در فهم آیات و روایات بهره برده و این آموزه‌ها را با کمک نوعی الگوی قیاسی-داده‌بنیاد در موازنه با یافته‌های ارتباط‌شناختی تحلیل کرده است. 
نتایج تحقیق در سه محور به این شرح است: استخراج نظریة هنجاری مشتمل بر اصول و کلیات و راهبردهای هنجاری، هنجارهای تفصیلی در نه کانال ارتباط غیرکلامی، مدل ارتباطی آغاز ارتباطات با رویکرد ارتباط غیرکلامی به عنوان صورتی ساده از نظریه. طبق این مقاله، هنجارهای غیرکلامی در نقطة آغاز ارتباط در فرهنگ اسلامی با تاکید بر یک دال معنایی مرکزی یعنی ایجاد صمیمیت و محبت اجتماعی بین مومنان شکل گرفته و در میان گونه‌های ارتباطی غیرکلامی نیز ارتباط لمسی دارای برجستگی خاصی است. در خوشة ارتباط لمسی نیز الگوهایی خاص ارائه شده که در هیچ فرهنگی یافت نشده است. تاکید بر جذابیت در ظاهر (پوشش و مو و نظافت و ...) نیز از دیگر مولفه‌های نقطة آغاز ارتباط غیرکلامی در فرهنگ اسلامی است که در رتبة بعد قرار دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Normative Theory and the Pattern of Non-Verbal Communication at the Beginning of Islamic Intercultural Communication

نویسنده [English]

  • mostafa HAMEDANI

Qom Seminary

چکیده [English]

The starting point in the two-linker communication process is a special situation that affects the whole process. This point has both verbal and non-verbal components. Ferraro's research attempts to find Islamic normative theory at the beginning of non-verbal communication and utilizes descriptive-analytic methods and ijtihadic and inferential patterns in understanding verses and narratives and using these deductive-data-based paradigms to balance cognitive analysis with these teachings. has done.
The results of the study are as follows: Extraction of normative theory comprising normative principles and strategies, detailed norms in nine channels of nonverbal communication, communication model of beginning communication with nonverbal communication approach as a simple form of theory. According to this article, non-verbal norms are formed at the point of beginning of communication in Islamic culture with an emphasis on a central semantic signification, that is to create intimacy and social affection among believers, and among non-verbal communication tactile communication is of particular importance. In touch communication, there are also specific patterns that have not been found in any culture. The emphasis on attractiveness in appearance (covering, hair, grooming, etc.) is another component of the starting point for non-verbal communication in Islamic culture, which is next in line.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Intracultural Communication
  • Communication Initiation
  • Nonverbal Communication
  • Nonverbal Communication Pattern
  • Touch Communication

قرآن کریم.

ابن­حبان، محمد بن­حبان، 1408ق. الاحسان فی تقریب صحیح ابن­حبّان (ترتیب ابن بلبان)، بیروت: مؤسسة­الرسالة.

ابن­حنبل، أحمد بن­محمد، 1421ق. مسندالإمام أحمد، بیروت: مؤسسةالرسالة.

ابن­سمعون، محمد­بن­أحمد، 1423ق. أمالی ابن­سمعون، بیروت، دارالبشائرالإسلامیة.

ابن­ماجه، محمدبن یزید، 1428ق. سنن ابن­ماجه، بیروت: دارالفکر.

ابن­منظور، محمد بن­مکرم، 1414ق. لسان­العرب، بیروت: دارالکتب العریبة.

أبوداود، سلیمان بن­الأشعث، 1430ق. سنن أبی­داود، دارالرسالةالعالمیة.

اربلى، على بن­عیسى، 1381ق. کشف­الغمة، تبریز: بی­نا.

انوشه، سید محمود، 1393ش. ارتباط غیرکلامی، تهران: انتشارات اندیشه جوان.

اولسون، جین و بنو سیگنایزر، سون ویندال، 1376ش. کاربرد نظریه‌های ارتباطات، علیرضا دهقان، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها..

آمدى، عبدالواحد بن­محمد، 1366ش. تصنیف غررالحکم، قم: بی­نا.

بابایی، احسان ؛ محمد مسعود؛ کامران ربیعی؛ بهادر زمانی، 1395ش. نظریه هنجاری و ویژگی های آن در مطالعات شهری، روش­شناسی علوم انسانی، دوره 22، شماره 89، زمستان، صفحه 57-78.

بخاری، محمد بن­إسماعیل، 1422ق. صحیح البخاری، بیروت: دارطوق­النجاة.

بخاری، محمد بن­إسماعیل، 1409ق. الأدب­المفرد، بیروت:دارالبشائر­الإسلامیة.

برقى، احمد بن­محمد، 1371ق. المحاسن، تهران: دارالکتب الاسلامیة.

برکو، ری ام و آندرو دی. ولوین و دارلین آر. 1389ش. ولوین، مدیریت ارتباطات، ترجمه سید محمد اعرابی و داوود ایزدی، تهران: دفتر پژوهش های فرهنگی.

بلیک، رید وادوین هارولدسن، 1393ش. طبقه­بندی مفاهیم در ارتباطات، ترجمه مسعود اوحدی، تهران: انتشارات سروش.

بواس ورت، ژان ماری و مادلن بودری، 1378ش. اثبات شخصیت خود در برقراری ارتباط با دیگران، مترجم: محمد راد، تهران: انتشارات نسل نواندیش.

بولتون، رابرت، 1388ش. روانشناسی روابط انسانی، تهران: انتشارات رشد.

بیهقی، احمد بن­حسین، 1423ق. شعب­الایمان، بیروت: دارالفکر.

ترمذی، محمد بن­عیسى، 1998م، سنن­الترمذی، بیروت: دارالغرب­الإسلامی.

ترمذی، محمد بن­عیسى، بی­تا، الشمائل­المحمدیة، بیروت: دارإحیاء­التراث­العربی.

تفضلی، فریدون، 1385ش. تاریخ عقاید اقتصادی (از افلاطون تا دوره معاصر)، تهران: نشر نی.

حافظ‌نیا، محمدرضا، 1386ش. مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی، تهران: انتشارات سمت.

حاکم نیشابوری، محمد بن­عبدالله، 1411ق. المستدرک على الصحیحین، بیروت: دارالکتب­العلمیة.

حرعاملى، محمد بن­حسن، 1409ق. وسائل­الشیعة، قم: آل البیت.

خرائطی، محمد بن­جعفر، 1419ق. مکارم­الأخلاق. قاهره: دارالآفاق­العربیة.

خصیبى، حسین بن­حمدان، 1419ق. الهدایة­الکبرى، بیروت: البلاغ..

خطیب بغدادی، أحمد بن­علی، 1422ق. تاریخ بغداد، بیروت: دارالغرب­الإسلامی.

دیلمى، حسن بن­محمد، 1412ق. إرشادالقلوب، قم: بی­نا.

ریچموند ویرجیناپی، جیمز سی مک کروسکی، 1388، رفتار غیرکلامی، مترجمان: فاطمه سادات موسوی و ژیلا عبدالله پور؛ زیر نظر دکتر غلامرضا آذری، تهران: نشر دانژه.

سورین ورنر- تانکارد جیمز، 1386ش. نظریه‌های ارتباطات، ترجمه دکتر علیرضا دهقان ، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

شریف­الرضی، محمد بن­حسین، 1414ق. نهج­البلاغة، قم: هجرت.

شیخ انصارى، مرتضى، 1428ق. فرائدالأصول، قم: مجمع­الفکر­الاسلامی‏.

شیخ بهائى، محمد بن­حسین، 1390ق. الوجیزة، قم: بصیرتی.

صدوق. محمد بن­على، 1362ش. الخصال، قم.: انتشارات اسلامی

صدوق. محمد بن­على، 1378ق. عیون أخبار الرضا علیه­السلام، تهران: نشر جهان.

طباطبایی، سید محمد­حسین، 1417ق. المیزان، قم: دفتر انتشارات اسلامى.

طبرانی، سلیمان بن­أحمد، بی­تا، المعجم­الأوسط، قاهرة: دارالحرمین.

طبرسى، حسن بن­فضل، 1412ق. مکارم­الأخلاق، قم: الشریف الرضی.

طبرسى، على بن­حسن، 1385ق. مشکاة­الأنوار، نجف: المکتبة الحیدریة.

طبرسى، فضل بن­حسن، 1372ش. ‏مجمع­البیان‏، تهران:‏ انتشارات ناصر خسرو. ‏

طبرى آملى، محمد بن أبی­القاسم، 1383ق. بشارة­المصطفى­لشیعةالمرتضى، نجف: المکتبة الحیدریة..

طوسى، محمد بن الحسن، 1414ق. الأمالی، قم: دارالثقافة.

عبدخدایی، مجتبی؛ معصومه جمالی، 1395ش. بایسته­های نظریه­پردازی اسلامی روابط بین­الملل، تحقیقات سیاسی و بین­المللی، تابستان، دوره 8 ، شماره 27، صص 246 – 221.

فاکس، سو، 1395ش. آداب معاشرت در محیط کار، مترجم: آزیتا زمانی، تهران: انتشارات هیرمند.

فرهنگی، علی­اکبر، 1395ش. ارتباطات غیرکلامی، تهران: انتشارات میدانچی.

 فی، برایان، 1390ش. پارادایم شناسی علوم انسانی، ترجمة دکتر مرتضی مردیها، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.

فیض کاشانى، محمد­محسن، 1425ق. الشافی، تهران: دار نشراللوح­المحفوظ.

قلی­پور، رحمت­الله، 1396ش. تصمیم­گیری سازمانی و خط­مشی­گذاری عمومی، تهران، سمت.

قمى، على بن­ابراهیم، 1404ق. تفسیرالقمی، قم.

کرایپ، یان، 1386ش. نظریه اجتماعی مدرن؛ از پارسونز تا هابرماس، تهران: نشر آگه.

گیدنز، آنتونی، 1377ش. جامعه­شناسی، تهران: نشر نی.

مایرز، گیل.ای.، مایرز، میشله.تی.، 1383ش. پویایی ارتباطات انسانی، ترجمه حوا صابر آملی، تهران: انتشارات دانشکده صدا و سیما.

مجلسى، محمدباقر، 1403ق. بحارالأنوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی.

مجلسى، محمدباقر، 1404ق. مرآةالعقول، تهران: دارالکتب الاسلامیة.

مجلسى، محمدتقى، 1406ق. روضة­المتقین، قم: موسسه کوشاپور.

محسنیان­راد، مهدی، 1385ش. ارتباط­شناسی، تهران: سروش.

مفید، محمد بن­محمد، 1413ق. الأمالی، قم: کنگرة شیخ مفید.

مک‌کوایل، دنیس، 1385ش. نظریه‌ی ارتباطات جمعی، ترجمه پرویز اجلالی، تهران: دفتر مطالعات رسانه‌ها.

مورگان، جان، 1391ش. آیین وآداب معاشرت، مترجم: جهانگیر افخمی، تهران: انتشارات ارمغان.

مهدی­زاده، سید محمد، 1392ش. نظریه های رسانه: اندیشه های رایج و دیدگاه های انتقادی، تهران: همشهری.

میچل، ماری وجان کور، 1392ش. آداب معاشرت برای همه، مترجم: ژاله طاهر نسب، تهران: نشر شورآفرین.

ناعمی، علیمحمد، 1389ش. روانشناسی آموزش مهارتهای ارتباط و زبان، مشهد،انتشارات آستان قدس.

ناوارو، جو، 1396ش. زبان بدن، ترجمه امیر انصاری، تهران: انتشارات آموخته.

نراقی ملامحمدمهدی، 1377ش. علم اخلاق اسلامى (ترجمه جامع السعادات)، ترجمة سیدجلال­الدین مجتبوی، تهران: انتشارات حکمت.

نعمت­الهی، داود، 1396ش. آداب معاشرت برای همه، تهران: نشر معیار علم.

ورام، مسعود بن­عیسى، 1410ق. تنبیه­الخواطر، قم: مکتبه فقیه.

هارجی، اون و کریستین ساندرز و دیوید دیکسون، 1390ش. مهارت­های اجتماعی در ارتباطات میان­فردی، ترجمه مهرداد فیروزبخت و خشایار بیگی، تهران: رشد.

Bennis, Warren G. , 1985. The Planning of Change.  New York: Holt Rinehart & Winston.

 Hall, E. T. (1966). The hidden dimension. Garden City, N. Y.: Doubleday.

 Dean, James M.; A. M. C. Waterman (auth.); James M. Dean, A. M. C. Waterman (eds.); 1999. Religion and Economics_ Normative Social Theory, Springer, Netherlands .

 Floyd, Kory (2011). Interpersonal Communication, New York:  McGraw-Hill, 2edition.

Horton, Paul B. , Chester L. Hunt,1986.  Sociology, New York:  McGraw-Hill.

McQuail, Denis, 2010. McQuail’s Mass Communication Theory, 6th edition, . London: SAGE Publications.

 Mehrabian, Albert (2017). Nonverbal Communication. New York: Routledge.

 Tiberius, Valerie; Hall, Alicia; 2010. Normative theory and psychological research: Hedonism, eudaimonism, and why it matters; The Journal of Positive  Psychology ; Vol. 5, No. 3, May;  Pp 212-225.

 Wood, Julia T., 2014. Communication Mosaics: Interpersonal Communication, Eighth Edition , Boston: Cengage Learning.