نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران.

2 گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر، ایران

3 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران.

4 گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران

10.22034/jcsc.2020.122284.2101

چکیده

در این مقاله احمد شاملو به‌ عنوان یک پدیده ادبی و سیاسی در نظر گرفته شده است. پایه‌های نظری این مقاله با الهام از نظریۀ دیسکورس/ گفتمان ارنستو لاکلائو و چانتال موف تنظیم شده است. نکتۀ محوری این تئوری این است که موضوعات، سیاسی‌ هستند. این مقاله بین سطح آنتک و روزمرۀ سیاست و سطح شناخت‌شناسانۀ آن تمییز قائل شده است و آثار و شعر شاملو را در سطح شناخت‌شناسانه و کلان‌نگر بررسی کرده است. با الهام از تئوری گفتمان، یک مفهوم مرکزی از اندیشه و شعر شاملو استخراج شده که درحقیقت مفهوم بنیادی شعر و فکر شاملو می‌باشد و بر این اساس، دیگر مفاهیم اندیشگانی شاملو مرتبط با مفهوم مرکزی آزادی بررسی شده است. از این دیدگاه، شاملو شاعر آزادی است و بدون درنظر گرفتن این مفهوم، تحلیل آثار او فاقد معنی کامل می‌باشد. در این مقاله تاریخ معاصر سیاسی ایران به عنوان زمینه و بستر تحلیلی در نظر گرفته شده و سپس به متن شاملو پیوند داده شده است. آثار او روح ملّی تحولات معاصر ایران را نمایندگی می‌کند. این مقاله ما را به این مفاهیم اندیشگانی رهنمون می‌شود که اولا در تئوری گفتمان، تمام پدیده‌ها حتّی پدیده‌های روان‌شناختی، سیاسی هستند و بر همین مبنا باید به شاملو حتّی در عاشقانه‌ترین آثارش، به عنوان یک موضوع سیاسی نگریست. دیگر این که پدیده‌های سیاسی ـ اجتماعی را باید با توجه به وضع تاریخی و درونی آن یا در اصطلاح گفتمان در «زمینه» بررسی کرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Historical and sociological analysis of the concept of freedom in the thought and poetry of Ahmad Shamloo By applying Laclau's discourse theory and Chantal Mouf

نویسندگان [English]

  • Kaveh Abbassi 1
  • Farhad Tahmasbi 2
  • Jalil Tajlil 3
  • Abdolhosein Farzad 4

1 Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Science and Research Branch, Tehran

2 Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Islamshahr Branch

3 Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Science and Research Branch, Tehran

4 Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, South Tehran Branch

چکیده [English]

Based on the Discourse Theory Ahmad Shamlou should be taken as a political, historical and literal phenomena. The theoretical basis of this article comes from a synthesis of Ernesto Laclau and Chantal Mouffe and Quentin Skinner's ideas. Based on the Discourse Theory 'Subjects' are 'Political'. This article distinguishes between the 'Ontic' and 'Ontological' level of the analysis and methodologically has seen Ahmad Shamlou's writings at 'Macro Level'. Drawn on the discourse theory I have tried to analyze Ahamad Shamlou's life and ideas in its political and historical context. The central idea and research strategy of this article, drawn on the Discourse Theory, is that I have first taken one or two central concepts from Ahmad Shamlou's writings and second I have suggested one central concepts that I believe it was the main demand of Iranian society for almost a century which is the concept of freedom. Then I have related these two methodologically. I have called Ahamd Shamlou the Poet of Freedom. I believe without the concept of freedom and without reading of Iranian political history understanding of Ahmad Shamlou is very difficult, if not impossible. This article then believes that Ahmad Shamlou has represented the contemporary Iranian society's political demands and expectations. Analyzing and interpreting this relation, the relation between text and context is the aim of this article.
This article believes that all social and literary subjects are political and also believes that every 'text' should be seen within the 'context'.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Shamlou"
  • "Discourse theory"
  • "Freedom"
  • "Context"